Het Saimaameer in Finland, ook bekend als Lake Saimaa, vormt samen met duizenden kleinere meren, inhammen en eilandjes het hart van het Finse merengebied. In de maand juni reis ik met Voigt Travel naar deze regio, precies in de periode waarin de Finnen het midzomerfeest vieren en de dagen nauwelijks lijken te eindigen. Mijn ervaring na een aantal dagen: het Saimaameer is een bestemming waar natuur, tradities en een ontspannen tempo elkaar versterken. Het is een plek waar je fietst van eiland naar eiland, taartjes bakt bij locals thuis, met een boot op zoek gaat naar zeehonden en tussendoor fika eet.
Read this article in EnglishWaar ligt het Saimaameer?
Het Saimaameer ligt in het zuidoosten van Finland, in het gebied dat bekendstaat als de Finnish Lakeland en deels valt binnen de historische Karelische regio. Met een oppervlakte van ruim 4.200 vierkante kilometer is het het grootste meer van Finland en een van de grootste zoetwatermeren van Europa. Wat het Saimaameer bijzonder maakt is de grillige vorm: ongeveer 14.000 eilandjes en een totale oeverlengte van bijna 15.000 km, waardoor het landschap aanvoelt als een eindeloos merenlabyrint. Rondom het meer liggen onder andere Savonlinna, Puumala en Lappeenranta, stadjes die het Saimaa-gebied verbinden met cultuur, musea, havens en kleine cafés.
Hoe je het Saimaameer het beste kunt ontdekken
Het Saimaameer en de natuur daaromheen kun je op veel manieren ontdekken. Ik merk al snel dat dit geen gebied is om alleen van een afstandje te bewonderen: je wilt het water op, het bos in en meegaan in het tempo van de Finnen. Het leven speelt zich in de zomer grotendeels buiten af en dat voel je direct! Hoe je het Finse merengebied in de zomer het beste ervaart, deel ik graag met je.
Fietsen van eiland naar eiland
In de zomer is fietsen één van de mooiste manieren om het Saimaameer te ontdekken. Rondom Puumala fiets je van eiland naar eiland via smalle wegen, bruggen, houten steigers en pontjes, met aan beide kanten uitzicht op het water. Een bekende en geliefde fietsroute is de Puumala Archipelago Route: een 60 kilometer lange tocht die je meeneemt door dichte bossen en over kleine eilanden. Voor fietsverhuur kun je terecht bij Harjun Portti.
Midzomer meemaken
Eind juni vieren de Finnen Juhannus, het midzomerfeest. Fantastisch om dit een keer mee te maken! Overdag leren we meer over Finse mythologie, genieten we van fika en maken we bloemenkransen. Aan het einde van de middag stap ik aan boord van de M/S Charlotte, een houten schip dat ergens op een rustige plek voor anker gaat. We genieten van een 4-gangen diner, er kan gezwommen worden en ook is er een sauna aan boord. Dit alles tussen de dinergangen door! De avond sluit ik af met zicht op een bonfire op het water, een traditie waar de Finnen al dagen naar uitkijken.
Verschillende fika momenten
Als je in Finland bent kom je er al snel achter dat fika veel meer is dan koffie met iets lekkers. Het is een moment van rust, van contact maken en even bijtanken. Rondom het Saimaameer gebeurt dat op prachtige plekken. Zo genieten we van fika bij Pulsan Asema, een voormalig treinstation dat nu dienst doet als café, winkel en guesthouse. Tijdens een wandeling in het bos is er eveneens tijd voor fika, net als ’s avonds op de oever van het Saimaameer tijdens een boottocht, waar fika op een kampvuurtje wordt bereid. Het zijn heerlijke momentjes.
Wandeling naar Kummakivi, een bijzondere zwerfkei
In Finland speelt mythologie nog altijd een belangrijke rol. Verhalen over bosgeesten, elfen en andere wezens worden al eeuwenlang doorgegeven en zijn nauw verbonden met de bossen en de meren. Ook rondom bijzondere natuurverschijnselen, zoals grote zwerfkeien, bestaan legendes en volksverhalen. Eén van die keien is Kummakivi, een enorme steen die bovenop een andere rots in balans lijkt te liggen.
De route naar Kummakivi is kort, goed gemarkeerd en prima zelf te doen. Ik wandel ernaartoe met Creative Kaiku, waarbij onderweg wordt verteld over de mythes die aan dit soort plekken verbonden zijn. Door de verhalen kijk ik anders naar het Finse bos waar we doorheen lopen; een leuke ervaring en zeker een toevoeging ten opzichte van de wandeling op eigen houtje.
Met een boot op zoek naar de Saimaa-ringelrob
Eén van de meest bijzondere dieren die in het Saimaameer leeft, is de Saimaa-ringelrob. Deze robbensoort komt nergens anders ter wereld voor en is één van de weinige zoetwaterzeehonden die nog bestaan. Er leven naar schatting nog zo’n 400 à 430 Saimaa-ringelrobben in het meer.
De meeste kans om de robben te zien heb je aan het einde van de dag, wanneer ze graag op rotsen liggen om te rusten. In juni gaat de zon hier tussen 22.30 en 23.30 uur onder, perfect dus om een sunset boottocht te combineren met je zoektocht naar robben.
Ik vertrek vanuit Oravi Village op een sunset seal safari. Met een kleine boot varen we over het meer, langs eilandjes en baaien waar de rob zich vaak ophoudt. Onderweg vertelt de gids over het leefgebied, de bedreigingen en de inspanningen om de soort te behouden, waaronder de aangepaste visnetten die verplicht zijn. Met een beetje geluk zie je een rob op een rots liggen of nieuwsgierig vanuit het water naar de boot kijken. Ook als je geen Saimaa-ringelrobben ziet is de tocht prachtig: de geur van het water, de fika in het bos, de stilte op het meer en het zachte avondlicht maken de ervaring compleet.
Blueberry pie bakken bij Paula thuis
In Finland regent het ook wel eens; een prima reden om op een regenachtige ochtend in Puumala iets lekkers te bakken. Paula van Okkolan Lomamökit verzorgt in de woonkamer van haar 18e-eeuwse huis een blueberry pie workshop. Het haardvuur knispert en de enthousiaste Jack Russell zoekt continu oogcontact. Paula leert ons hoe je mustikkakukko, in de Karelische regio ook wel rättänä genoemd, maakt: een traditionele bosbessentaart met een korst van roggebeslag. We kneden het deeg en vullen het met sappige blauwe bessen. Als de taartjes in de oven staan, vertelt Paula over de geschiedenis van dit authentieke Finse recept. Even later schuiven we aan in het kleine café-restaurant van Paula om onze eigen blueberry pies te eten met een flinke schep room en een drankje.
Overnachten in mooie accommodatie
Langs de oevers van het Saimaameer liggen houten cottages, guesthouses, boerderijen en hotels met uitzicht op het water. Sommige hebben sauna’s aan het meer, andere hebben houten steigers waar je aan het eind van de dag kunt zitten met een drankje. De accommodaties zijn divers, maar altijd dichtbij water en natuur. Wil je hier meer over weten? Lees dan mijn artikel met tips voor bijzonder slapen aan het Saimaameer.
Rib boat safari naar Astuvansalmi rotsschilderingen
Niet ver van Puumala liggen de Astuvansalmi rotsschilderingen, een bijzondere archeologische vindplaats waar duizenden jaren geleden afbeeldingen in de rotswand zijn aangebracht. Vanuit Uhkua vaar ik er naartoe met een rib boot. Een superleuke ervaring, zelfs wanneer de regen met bakken uit de hemel komt! Meer weten over deze plek? In dit artikel vertel ik meer over de geschiedenis en betekenis van deze rotstekeningen en hoe je er precies komt.
Zelf met een bootje het meer op
Het Saimaameer is zó groot en zó vertakt dat het uitnodigt om zelf het water op te gaan. In de zomer kun je op verschillende plekken roeiboten, motorboten, kano’s en kajaks huren om het landschap vanaf het water te ervaren. Veel accommodaties aan het meer hebben bovendien kleine roeiboten aan hun steiger liggen die je gratis mag gebruiken, waardoor je al snel even het water op kunt voor een rondje.
Genieten van de lokale Finse keuken
Finse zomers smaken naar bosbessen, zalm, gerookte vis, zoete broodjes en aardbeien. Aan het Saimaameer wordt veel gekookt met lokale producten: vis uit het meer, bessen uit het bos en brood dat nog warm uit de oven komt. Een lunch kan bestaan uit zalmsoep of verse vis met aardappelen, gevolgd door koffie met iets zoets. Het is vaak eenvoudig, maar de smaken zijn intens en passen perfect bij het landschap waarin je je bevindt.
Lusto Museum
Door de mythologische verhalen onderweg ben ik nog benieuwder geworden naar de rol van het bos in Finland. Ik bezoek het Lusto Museum, waar het woud centraal staat en waar je leert over de relatie tussen mens, bos en tradities in Finland. Het museum is modern en informatief, met veel aandacht voor de bosbouw, oude gebruiksvoorwerpen en het leven in het merengebied. Een aanrader wanneer je interesse hebt in de geschiedenis van de regio en de Finse bossen in het algemeen.
Relaxen aan het water
Wat me vooral opvalt aan het Saimaameer, is dat activiteiten en ontspanning elkaar continu afwisselen. Na fietsen volgt fika, na een boottocht volgt een sauna, na een wandeling een duik in het meer. Het landschap nodigt echt uit tot onthaasten. En misschien wel het fijnst van alles: je hoeft niet overal een programma van te maken. Soms is het genoeg om aan het water te zitten en niets te doen.
Het Saimaameer op jezelf ontdekken of met Voigt Travel?
Wil je het Saimaameer en het zuiden van Finland ontdekken zonder de logistiek zelf te regelen? Dan kun je kiezen voor een fly & drive van Voigt Travel. Tijdens de 15-daagse reis Parels van Finland bezoek je een groot deel van Zuid-Finland en breng je meerdere dagen door aan het Saimaameer. De activiteiten, routes en accommodaties zijn vooraf geregeld, waardoor je vooral bezig bent met genieten van de omgeving in plaats van plannen. Liever meer tijd rond het Saimaameer zelf? Dan is de 8-daagse Saimaameer Fly & Drive een mooie optie. Daarnaast biedt Voigt Travel nog meer zomerreizen naar Finland, mocht je verschillende regio’s willen combineren of het land verder willen ontdekken.
Mocht je liever met de auto vanuit Nederland vertrekken dan kan dat ook heel goed, Finland is namelijk prima met eigen auto bereiken. Tussen het Duitse Travemünde en het Finse Helsinki vaart Finnlines, dat zorgt voor een comfortabele overtocht inclusief hut. De vaartijd bedraagt zo’n 30 uur; op de heenweg slaap je twee nachten aan boord, op de terugweg één nacht. Met ongeveer 6 uur rijden vanuit Nederland naar Travemünde ben je in totaal in minder dan 36 uur in Finland. Een groot deel daarvan breng je slapend door, wat deze route opvallend ontspannen maakt. Eenmaal aangekomen in Helsinki is het nog een paar uur rijden naar het Saimaameer.
