Voor de kust van Toscane ligt Elba, een Italiaans eiland dat vooral bekend is als de plek waar Napoleon een tijdje in ballingschap doorbracht. Maar eerlijk gezegd is Napoleon niet de reden waarom ik zo enthousiast ben over dit eiland. Waarom wel? Omdat je op Elba het ene moment op een wit kiezelstrand staat of door een levendig havenplaatsje wandelt, terwijl je even later via smalle, steile wegen met haarspeldbochten naar een paar honderd meter hoogte rijdt, midden in de dichtbegroeide, groene bergen. Onderweg kom je langs kleine bergdorpen, maar ook langs verlaten plekken waar je je afvraagt of er überhaupt nog iemand woont. Juist die afwisseling maakt het eiland zo leuk om te ontdekken. Dit zijn wat mij betreft de dingen die je zeker moet doen en zien op Elba.
Ga naar de top van Monte Capanne
Monte Capanne is met 1.019 meter de hoogste berg van Elba en een van de plekken die je eigenlijk niet mag overslaan. Je kunt naar boven wandelen, maar dan ben je zo’n 3 uur onderweg om ongeveer 600 hoogtemeters te overbruggen. Een behoorlijke klim dus! Makkelijker, en misschien wel net zo leuk, is de kabelbaan vanuit Marciana. En met kabelbaan bedoel ik niet zo’n comfortabele cabine waarin je rustig naar boven zweeft; je stapt hier met twee personen in een klein geel, open kooitje waarin je staand de berg op gaat. Eenmaal boven kijk je uit over vrijwel heel Elba en bij helder weer zie je ook de omliggende eilanden liggen.
Bezoek de mooie bergdorpen van Elba
Voor mij zit een groot deel van de charme van Elba niet aan zee, maar juist wat hoger in de bergen. Verspreid over het eiland liggen kleine dorpen met smalle straatjes, oude stenen huizen, pleintjes en trappen; heel veel trappen. Tussendoor word je regelmatig getrakteerd op waanzinnige uitzichten op de bergen en op zee. Marciana is een goed voorbeeld, net als Poggio, Rio nell’Elba, Sant’Ilario in Campo en San Piero in Campo. Parkeer de auto aan de rand van het dorp en neem de tijd om gewoon wat rond te lopen. Vaak heb je zo’n plaats binnen een uur wel gezien, maar juist daardoor kun je gemakkelijk meerdere bergdorpen combineren tijdens een dagtocht over het eiland. Wij komen vanuit Nederland met eigen auto naar Elba en vinden een auto op het eiland ideaal om ook de kleinere dorpen en afgelegen plekken te kunnen bereiken.
Maak een boottocht en ga snorkelen
Vanaf het water ziet Elba er weer compleet anders uit. Langs de kust liggen rotsen, kleine baaien en stranden die vanaf de weg nauwelijks of helemaal niet bereikbaar zijn. Een boottocht is daarom een van de leukste manieren om meer van het eiland te zien. Wij maken een tocht langs de zuidkust waarbij regelmatig wordt gestopt om te zwemmen, suppen en snorkelen. Het water rond Elba is op veel plekken ontzettend helder en zodra je met een snorkel het water in gaat, wemelt het van de visjes. Met een beetje geluk zie je tijdens zo’n boottocht ook dolfijnen. Je kunt kiezen voor een georganiseerde boottocht, maar op verschillende plekken op het eiland zijn ook kleinere boten te huur waarmee je zelf langs de kust kunt varen.
Zoek de mooiste stranden van Elba op
Een vakantie op Elba zonder af en toe een paar uur op het strand door te brengen is eigenlijk onmogelijk. Het leuke is dat de stranden onderling behoorlijk verschillen. Zo vind je er zandstranden, donkere kiezelstranden en stranden met bijna witte stenen en felblauw water. Aan de noordkant van het eiland liggen bijvoorbeeld Spiaggia di Capo Bianco en Spiaggia della Padulella, stranden waar de lichte kiezelstenen en rotsen het water bijna Caribisch blauw laten lijken. Dit zijn niet voor niets populaire stranden en in het hoogseizoen kan het er dan ook behoorlijk druk worden. Maar beperk je vooral niet tot de bekende namen; op de minder bekende stranden is het vaak een stuk rustiger.
Eet in de gezellige havenplaatsjes
Na een dag rondrijden, zwemmen of wandelen is er weinig fijner dan aanschuiven op een terras aan het water. Elba heeft verschillende leuke kustplaatsen waar restaurants en terrassen rond de haven liggen. Capoliveri ligt weliswaar niet direct aan een haven, maar is ’s avonds wel erg gezellig, terwijl plaatsen als Marciana Marina, Porto Azzurro, Portoferraio en Cavo perfect zijn als je dichtbij het water wilt eten. Vis en andere gerechten met zeevruchten staan uiteraard veel op de kaart, maar ook voor pizza, pasta en andere Toscaanse gerechten hoef je niet lang te zoeken. Ga na het eten vooral nog even wandelen langs de haven of door de straatjes. Zodra de temperatuur wat zakt, komt er in veel plaatsen volop leven op straat.
Bekijk de zonsondergang bij Sant’Andrea
Aan de noordwestkust van Elba ligt Sant’Andrea, een van de mooiste plekken op het eiland om de zonsondergang te bekijken. Naast het kleine strand liggen grote, gladde granieten rotsen die op sommige plekken bijna helemaal zijn afgeplat. Ideaal om aan het einde van de middag je handdoek neer te leggen en vanaf de rotsen te zien hoe de zon langzaam in zee zakt. Ga vooral wat eerder, want je kunt hier ook heerlijk zwemmen en snorkelen. Voor kinderen zijn de rotsen extra leuk: op verschillende plekken kun je hier namelijk heel goed vanaf de rotsen het heldere water in springen.
Ga kajakken langs de kust
Wil je de kust van dichtbij bekijken en verborgen strandjes opzoeken? Huur dan een kajak; daarmee kom je op plekken waar je met de auto of te voet niet zo gemakkelijk komt. Je peddelt langs rotswanden en kleine inhammen en kunt onderweg stoppen om te zwemmen of snorkelen. Kajaks zijn op verschillende plekken langs de kust te huur, voor een uurtje maar als je wilt ook voor een hele dag. Ga je liever onder begeleiding? Dat kan ook, er zijn diverse kajak tours met gids te boeken.
Zoek de mooiste uitzichtpunten op
Je hoeft op Elba eigenlijk weinig moeite te doen om mooie uitzichten te vinden. Doordat het eiland zo bergachtig is, kom je tijdens het rijden voortdurend plekken tegen waar je ver over het eiland, de kust en de zee kijkt. Vooral rond Marciana, Poggio en in het westelijke deel van Elba rijd je regelmatig hoog boven zee en zijn de uitzichten waanzinnig. Het hierboven al genoemde Monte Capanne is natuurlijk een van de bekendste plekken voor een weids uitzicht, maar stop onderweg ook eens bij kleinere uitkijkpunten langs de weg. Vaak staat er geen officiële naam of bord, maar juist deze onverwachte stops leveren soms de mooiste uitzichten op.
Rijd de kustweg in het westen van het eiland
Vergeet tijdens het rondrijden op Elba zeker de westkust niet. De kustweg is hier wat mij betreft een van de mooiste routes op het eiland en laat weer een heel ander landschap zien. De weg slingert op veel plekken hoog langs de kust, met aan de ene kant de bergen en aan de andere kant steile kliffen die diep naar zee aflopen. Ver beneden je zie je kleine strandjes en baaien tussen de rotsen liggen, soms bereikbaar via een steile weg of een wandelpad. Alleen al voor de uitzichten is het de moeite waard om deze kustweg helemaal te rijden en onderweg regelmatig te stoppen.
Huur een scooter en ontdek Elba op twee wielen
Een scooter past perfect bij Elba. Je bent flexibel, parkeert gemakkelijk in dorpen en bij stranden en onderweg krijg je veel meer mee van je omgeving dan vanuit een auto. Bovendien zijn de afstanden op het eiland relatief klein. Houd er wel rekening mee dat de wegen op Elba behoorlijk bochtig en vaak steil zijn. Het is aan te raden om vooraf goed te controleren welk rijbewijs je nodig hebt voor het type scooter dat je wilt huren. Heb je weinig ervaring op een scooter of met rijden in de bergen, onderschat de wegen dan niet. Smalle rijbanen, steile stukken en haarspeldbochten maken het rijden hier soms behoorlijk uitdagend, ook als je op papier het juiste rijbewijs hebt.
Trek je wandelschoenen aan
Elba is veel meer dan een strandbestemming. Het eiland heeft een uitgebreid netwerk van wandelroutes door de bergen, langs de kust en door bosrijke gebieden. Je kunt korte wandelingen maken naar een uitzichtpunt of strand, maar er zijn ook routes waarop je een groot deel van de dag onderweg bent. Een bekende langeafstandswandeling is de Grande Traversata Elbana, die het eiland van oost naar west doorkruist. Je hoeft natuurlijk niet meteen de hele route te lopen; delen ervan zijn ook prima geschikt voor een kortere wandeling. In de warme zomermaanden kun je het beste vroeg vertrekken en voldoende water meenemen. Wij lopen bijvoorbeeld de rondwandeling bij Monte Serra; een relatief korte route die perfect is voor het einde van een snikhete dag.
Pak kleine wegen door de bergen
Een van de leukste dingen om op Elba te doen is eigenlijk heel simpel: stap in de auto en rijd. Zodra je de grotere doorgaande wegen verlaat, kom je op smalle bergwegen waar het verkeer steeds minder wordt en de uitzichten steeds mooier. Soms kronkelt de weg hoog boven zee, dan weer rijd je tussen bossen en kleine gehuchten door. Plan dus niet iedere kilometer vooraf; juist door af en toe een kleinere weg te nemen zie je een heel ander Elba dan wanneer je alleen tussen de bekende badplaatsen rijdt.
Ontdek afgelegen ruïnes en verlaten plekken
Het voordeel van die afgelegen bergweggetjes is dat je onderweg plekken tegenkomt die je anders waarschijnlijk nooit zou zien. Oude muren, verlaten gebouwen, kapelletjes en ruïnes liggen soms verscholen tussen het groen of tegen een berghelling. Sommige plekken hebben een duidelijke geschiedenis en staan op de kaart, andere ontdek je min of meer toevallig. Juist dat maakt rondrijden op Elba zo leuk. Zo rijden wij over de SP37 richting Monte Perone en komen we onderweg langs de middeleeuwse Torre di San Giovanni en de overblijfselen van de 12e-eeuwse Romaanse Pieve di San Giovanni in Campo. De weg lijkt hier op sommige stukken meer op een fietspad dan op een weg voor autoverkeer. Twee auto’s kunnen elkaar op veel plekken onmogelijk passeren en uitwijkplaatsen zijn er maar weinig. Gelukkig komen wij geen tegenliggers tegen.
Maak lokale festiviteiten mee
Ben je op Elba wanneer er ergens een dorpsfeest, markt of andere festiviteit wordt georganiseerd, ga er dan vooral naartoe. In de zomermaanden vinden in verschillende plaatsen feesten, concerten, markten en religieuze vieringen plaats. Dat zijn juist de momenten waarop je een heel ander Elba ziet dan het eiland van stranden en vakantiegangers. Vraag bij je accommodatie wat er tijdens je verblijf wordt georganiseerd, kijk naar posters en aankondigingen in de dorpen óf laat je gewoon verrassen. Dat laatste is misschien nog wel leuker. Zo bezoeken wij op een dag laat in de middag Rio nell’Elba, waar in de steile straten een soort parcours opgebouwd lijkt te worden. We doen navraag en horen dat er die avond de Gara dei Barroccini plaatsvindt: een traditionele race waarbij locals met zelfgebouwde karretjes zonder motor (barroccini) door de straten van het dorp naar beneden racen. We besluiten onze plannen om aan de kust te gaan eten om te gooien en in Rio nell’Elba te blijven. Een goede keuze, want juist zo’n avond waarop je tussen de locals naar een voor ons totaal onbekende traditie staat te kijken, is ontzettend leuk om mee te maken.
Treed in de voetsporen van Napoleon
Je kunt eigenlijk niet naar Elba zonder iets van Napoleon mee te krijgen. Napoleon Bonaparte wordt in 1814 naar het eiland verbannen en verblijft hier ongeveer tien maanden voordat hij terugkeert naar Frankrijk. In en rond Portoferraio kun je verschillende plekken bezoeken die aan zijn verblijf herinneren. De bekendste zijn Palazzina dei Mulini, zijn residentie in Portoferraio, en Villa San Martino, zijn buitenverblijf iets verder landinwaarts. Ook als je geen enorme geschiedenisliefhebber bent, is het interessant om iets van dit bijzondere hoofdstuk uit de geschiedenis van Elba mee te krijgen.
Bekijk de jachten in de haven van Portoferraio
Portoferraio is niet alleen overdag leuk om te bezoeken, ook in de avond is het gezellig om richting de haven te gaan. Langs de kade liggen grote zeiljachten en luxe motorjachten waar je tijdens een wandeling heerlijk ongegeneerd naar kunt kijken. Sommige zijn zó groot dat het bijna drijvende hotels lijken en natuurlijk is het leuk om ondertussen te bedenken wie er in vredesnaam aan boord zou zitten. Combineer dit met een route door het oude centrum van Portoferraio en haal zeker een ijsje. Een fijne manier om een dag op Elba af te sluiten!
Overnacht op een fijne plek op Elba
Hoewel Elba niet enorm groot is, maakt het voor je vakantie behoorlijk uit waar je verblijft. Wil je ’s avonds gemakkelijk restaurants en gezelligheid opzoeken, dan zijn plaatsen als Portoferraio, Porto Azzurro, Capoliveri en Marciana Marina interessant. Zoek je juist rust, dan zijn er buiten de grotere plaatsen volop kleinschalige accommodaties, appartementen en huizen dichter bij de natuur. Wij verblijven 9 nachten bij Vistamare La Fonte, onderdeel van Elba Island Resort in Nisporto aan de noordkant van het eiland. Vanuit hier moet je voor ieder uitstapje eerst een steile, kronkelende weg volgen, maar daar krijg je rust en een heel andere sfeer voor terug. Mijn advies is daarom om niet alleen naar de afstand tot bezienswaardigheden te kijken, maar vooral naar wat je tijdens je verblijf belangrijk vindt: levendigheid, strand op loopafstand, mooie uitzichten of juist rust. Onderstaande drie accommodaties zijn goed beoordeeld en bieden een goede prijs-kwaliteitverhouding.
Hotel Gallo Nero
Hotel Cernia Isola Botanica
Hotel Santo Stefano
Neem vooral de tijd voor Elba
Op de kaart lijkt Elba klein en daardoor is het verleidelijk om zoveel mogelijk op één dag te plannen. Maar afstanden zeggen hier niet alles; smalle wegen kronkelen door de bergen en zijn erg steil. Je stopt voortdurend bij uitkijkpunten en soms kom je onderweg een strand, dorp of plekje tegen waar je spontaan blijft hangen. Juist daarom zou ik Elba niet te strak plannen. Kies iedere dag een deel van het eiland, combineer een paar plekken die je graag wilt zien en laat ruimte over voor wat je onderweg tegenkomt want juist die onverwachte stops maken Elba wat mij betreft zo leuk!
