Tijdens een verblijf in het Fourvière Hôtel in Lyon hoef je niet ver de deur uit om de mooiste plekken op de Fourvière-heuvel te ontdekken. Binnen een paar minuten wandel je naar de indrukwekkende Basilique Notre-Dame de Fourvière, een wereldberoemd bouwwerk dat je vanuit vrijwel de hele stad ziet liggen. Tel daar het panoramische uitzicht over Lyon en de indrukwekkende Romeinse theaters bij op en je begrijpt al snel waarom juist deze heuvel wordt gezien als de bakermat van Lyon.
Read this article in EnglishFourvière: de bakermat van Lyon
De geschiedenis van Lyon begon hier, op de Fourvière-heuvel. Al in 43 voor Christus stichtten de Romeinen hier Lugdunum, een nederzetting die uitgroeide tot de hoofdstad van Gallië en een van de belangrijkste steden van het Romeinse Rijk ten noorden van de Alpen. Dat de Romeinen juist voor deze plek kozen was geen toeval. Vanaf de heuvel hadden zij een uitstekend uitzicht over de omgeving en de rivieren de Rhône en de Saône. De strategische ligging maakte Fourvière een ideale plek voor handel, bestuur en verdediging. Van hieruit groeide Lugdunum uit tot een bloeiende stad die de basis vormde voor het Lyon van nu.
Ook na de Romeinse tijd bleef Fourvière een bijzondere plek. Door de eeuwen heen verrezen hier kloosters, kapellen en kerken, waardoor de heuvel uitgroeide tot het religieuze hart van Lyon. Niet voor niets kreeg Fourvière de bijnaam de biddende heuvel (la colline qui prie), als tegenhanger van de wijk Croix-Rousse, die bekend kwam te staan als de werkende heuvel (la colline qui travaille). Nog altijd hangt hier een opvallend rustige sfeer. Terwijl beneden in de stad het dagelijks leven doorgaat, voelt Fourvière als een plek waar geschiedenis, cultuur en religie al eeuwenlang samenkomen.
Overnachten in een voormalig klooster
Ook vandaag de dag is het religieuze verleden van Fourvière nog overal zichtbaar. Niet alleen de basiliek en de kapellen zijn stille getuigen, maar ook het Fourvière Hôtel, waar ik tijdens mijn verblijf in Lyon overnacht. Het hotel is gevestigd in het voormalige Couvent de la Visitation, een klooster uit 1854. Het werd ontworpen door architect Pierre-Marie Bossan, die enkele jaren later ook verantwoordelijk was voor het ontwerp van de Basilique Notre-Dame de Fourvière.
Bij de renovatie, waarbij het klooster werd omgetoverd tot hotel, is veel van het oorspronkelijke karakter behouden. Zo vind je de receptie in de voormalige kapel en herinneren de lange gangen, de symmetrische opzet en de rustige binnentuin nog altijd aan de geschiedenis van het gebouw. Met fijne kamers, een spa, een buitenzwembad en een goed restaurant is het stijlvolle viersterrenhotel van alle gemakken voorzien.
Het Fourvière Hôtel is een ideale uitvalsbasis om de Fourvière-heuvel te verkennen. Vanuit het hotel wandel je in een paar minuten naar de Romeinse theaters en de basiliek. Ook de historische funiculaire ligt op korte loopafstand, waardoor je snel en eenvoudig afdaalt naar Vieux Lyon. Kom je met de auto naar Lyon, dan is dit een ideale plek om te overnachten. Je hoeft niet door de smalle straatjes van de oude binnenstad te rijden maar parkeert de auto gewoon bij het hotel; kun je daarna Lyon te voet of met het openbaar vervoer ontdekken.
Basilique Notre-Dame de Fourvière
Het is een paar minuten lopen naar de Basilique Notre-Dame de Fourvière. De spierwitte basiliek werd gebouwd tussen 1872 en 1896 en lijkt meer op een paleis dan op een kerk. De bouw van de basiliek is nauw verbonden met de geschiedenis van Lyon. Al eeuwenlang vereren de inwoners Maria als beschermheilige van de stad. Zo geloven zij dat Lyon gespaard bleef tijdens verschillende epidemieën en oorlogen door haar bescherming. Toen de Frans-Duitse Oorlog in 1870 uitbrak en de Pruisische troepen Lyon uiteindelijk niet bereikten, besloten de inwoners uit dankbaarheid een grote basiliek ter ere van Maria te bouwen.
Architect Pierre Bossan koos bewust voor een opvallende combinatie van Romaanse, Byzantijnse en gotische invloeden. Daardoor ziet de basiliek er heel anders uit dan veel andere Franse kerken. Vier hoge torens markeren de hoeken van het gebouw en bovenop prijkt een verguld Mariabeeld dat al van grote afstand zichtbaar is.
Ook binnen is de basiliek indrukwekkend. Vrijwel iedere vierkante meter is versierd met kleurrijke mozaïeken, marmer, bladgoud en glas-in-loodramen. Waar veel kerken juist sober ogen, straalt Notre-Dame de Fourvière rijkdom en symboliek uit. Neem ook zeker een kijkje in de crypte onder de basiliek. Deze aan Sint-Jozef gewijde ruimte is vrijwel net zo groot als de bovenkerk, maar oogt juist veel soberder. Zelfs wanneer je weinig met kerken hebt, is een bezoek aan de basiliek de moeite waard, al is het alleen al vanwege het bijzondere contrast tussen de uitbundig versierde basiliek en de ingetogen crypte.
De kleine Chapelle Saint-Thomas
Loop bij een bezoek aan Fourvière niet meteen de basiliek binnen, maar neem eerst een kijkje in de kleinere en vooral veel oudere Chapelle Saint-Thomas. Op deze plek wordt Maria al sinds de twaalfde eeuw vereerd. De huidige kapel is door de eeuwen heen meerdere keren verbouwd, maar geldt nog altijd als een belangrijke bedevaartskapel en vormt de historische voorloper van de basiliek.
Deze kapel speelt ook een belangrijke rol in het verhaal achter de beroemde Fête des Lumières. Op 8 december 1852 plaatsten de inwoners van Lyon kaarsjes voor hun ramen om Maria te eren. Wat begon als een spontaan eerbetoon groeide uit tot een jaarlijkse traditie en uiteindelijk tot een van de bekendste lichtfestivals ter wereld.
Een van de mooiste uitzichten van Lyon
Direct voor de basiliek ligt een groot terras met een panoramisch uitzicht over Lyon. Bij helder weer zie je de Saône langs Vieux Lyon kronkelen, terwijl iets verderop de Rhône door een ander deel van de stad stroomt. Daartussen ligt Presqu’île, het schiereiland met het moderne stadscentrum. In de verte liggen de heuvels van Croix-Rousse en op echt heldere dagen kun je zelfs de besneeuwde top van de Mont Blanc zien. Het is een uitzicht waar je met gemak een tijdje van kunt genieten. Niet alleen omdat het indrukwekkend is, maar ook omdat je vanaf hier goed ziet hoe Lyon zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld.
Kleine Eiffeltoren van Lyon
Vanaf deze plek kun je de Tour métallique de Fourvière eigenlijk niet missen, de toren die door zijn metalen constructie ook wel de kleine Eiffeltoren van Lyon wordt genoemd. De toren werd in 1894 gebouwd, is geïnspireerd op de beroemde Eiffeltoren in Parijs en doet tegenwoordig dienst als zendmast. Je kunt hem niet bezoeken, maar hij geldt wel als opvallend herkenningspunt op de Fourvière-heuvel.
Tweeduizend jaar oude theaters
Tussen de basiliek en het Fourvière Hôtel duik je ineens in een heel ander hoofdstuk uit de geschiedenis van Lyon. Hier ligt het grote Romeinse theater, dat behoort tot de oudste van Frankrijk. Het werd rond 15 voor Christus gebouwd, kort nadat Lugdunum was gesticht. Ooit bood het plaats aan ongeveer tienduizend toeschouwers die hier genoten van toneelvoorstellingen, muziek en openbare bijeenkomsten.
Meteen daarnaast ligt het kleinere Odéon. Dit theater was bedoeld voor muziekuitvoeringen, poëzievoordrachten en politieke bijeenkomsten. Hoewel het veel kleiner is, behoort het tot de best bewaarde Romeinse odeons van Europa. De resten van de marmeren vloeren en decoraties laten nog altijd zien hoe luxueus het gebouw ooit geweest moet zijn.
Op een steenworp afstand liggen ook overblijfselen van een vroegchristelijke basiliek. Deze kerk werd in de zesde eeuw gebouwd boven op een Romeinse necropolis en laat zien hoe Fourvière zich na de Romeinse tijd ontwikkelde tot het religieuze hart van Lyon. Hoewel er vandaag de dag niet veel meer overeind staat, geven de fundamenten en opgravingen een mooi beeld van de lange geschiedenis van deze heuvel.
Iedere zomer vormen de Romeinse theaters het decor van Les Nuits de Fourvière, een internationaal cultureel festival dat al sinds 1946 wordt georganiseerd. Gedurende meerdere weken vinden hier concerten, theater- en dansvoorstellingen, circusacts en andere culturele evenementen plaats. Het festival trekt jaarlijks duizenden bezoekers en behoort tot de belangrijkste culturele evenementen van Lyon.
Met de funiculaire naar Vieux Lyon
Vanaf Fourvière daal je eenvoudig in enkele minuten af naar Vieux Lyon met de historische funiculaire, door de inwoners liefkozend la ficelle genoemd. Deze kabelspoorweg rijdt al sinds het begin van de twintigste eeuw op en neer tussen de heuvel en de oude binnenstad. Ooit telde Lyon vijf funiculaires, maar tegenwoordig zijn er nog twee in gebruik op de Fourvière-heuvel. Liever wandelen? Ook dat kan. Via steile straatjes en trappen loop je in ongeveer twintig minuten naar beneden. Onderweg word je regelmatig getrakteerd op mooie doorkijkjes over de stad!
Dineren met uitzicht bij Restaurant Bulle
Na een middag vol geschiedenis schuif ik aan bij Restaurant Bulle, gevestigd in de historische Maison Carrée naast de basiliek. Dit gebouw werd tussen 1859 en 1863 gebouwd als verblijf voor de kapelaans van het heiligdom van Fourvière. Net als de basiliek en het Fourvière Hôtel is ook de Maison Carrée ontworpen door architect Pierre-Marie Bossan. Michelinchef Guy Lassausaie staat aan de basis van het bistronomische concept van Bulle, waarbij seizoensproducten centraal staan. Vanaf het ruime terras heb je een prachtig uitzicht over Lyon; een heerlijke plek om de dag af te sluiten.
Ontdek ook het oude Lyon
Fourvière kan je moeiteloos een middag bezighouden, maar dit is nog maar het begin van wat Lyon te bieden heeft. Bezoek zeker ook Vieux Lyon, waar smalle straatjes, verborgen traboules en sfeervolle pleinen je meenemen naar de tijd van de renaissance. Perfect te combineren met een verblijf op de Fourvière-heuvel!
